Bloodborne | ブラッドボーン | Những Giấc Mơ Của Thợ Săn
Phân tích — Hidetaka Miyazaki, FromSoftware, 2015
Bloodborne (2015) — FromSoftware, đạo diễn Hidetaka Miyazaki, độc quyền PlayStation 4.
Bài viết tiết lộ cốt truyện và các cái kết. Phần lore là cách hiểu phổ biến của cộng đồng, nhiều chỗ vẫn còn tranh cãi.
Một thành phố bệnh
Bloodborne bắt đầu bằng một lời hứa chữa bệnh.
Bạn là một người lạ, đến thành phố Yharnam vì một lý do mà game không bao giờ nói rõ. Có lẽ bạn bị bệnh. Có lẽ bạn tìm kiếm điều gì đó. Yharnam nổi tiếng khắp nơi vì một thứ: máu. Nhà thờ Chữa lành của thành phố có một phương pháp truyền máu có thể chữa mọi bệnh tật. Người ta từ khắp nơi đổ về Yharnam để được truyền máu.
Bạn nằm trên một chiếc giường trong một phòng khám tồi tàn. Một ông già kỳ quặc vừa truyền máu cho bạn. Rồi bạn tỉnh dậy, và tìm thấy một mẩu giấy với dòng chữ: hãy tìm Paleblood, máu nhạt, để vượt qua cuộc săn.
Rồi bạn bước ra đường. Và Yharnam đang trong Đêm Săn.
Một bài viết tiếng Việt trên Games.gg mô tả bối cảnh ấy: Yharnam bị một dịch bệnh lây qua đường máu, và mục tiêu ban đầu của người chơi là tìm thứ máu bí ẩn có tên Paleblood. Bài viết cũng nhận xét rằng kiến trúc thành phố, những lời thoại rời rạc của các nhân vật, và cách bố trí kẻ thù cùng kể một câu chuyện mà game không bao giờ trình bày trực tiếp. Mình nghĩ đó là cách hay nhất để mô tả Bloodborne.
Đêm Săn
Yharnam là một thành phố kiểu thời Victoria. Những tòa nhà Gothic nhọn hoắt, những con phố lát đá, những ngọn đèn khí đốt, những cỗ xe ngựa bỏ hoang. Những nhà thờ cao vút, những tháp chuông, những tượng đá. Và khắp nơi, những đống lửa, những cây thập giá bằng gỗ treo xác người.
Đêm Săn là đêm mà dịch bệnh bùng phát. Dịch bệnh biến người thành thú. Những người dân bình thường dần mọc lông, mọc vuốt, mất lý trí, trở thành những con quái vật. Và những thợ săn, được Nhà thờ Chữa lành ban phước, đi khắp thành phố trong đêm, săn và giết những con thú ấy.
Nhưng những người dân còn lại cũng đi săn. Họ cầm đuốc, cầm cào, cầm rìu, đi tuần trên những con phố, giết bất cứ thứ gì lạ. Kể cả bạn. Họ nói những câu như “Tất cả là lỗi của ngươi” và “Đồ thú vật bẩn thỉu”. Và dần dần, ta nhận ra rằng họ cũng đang biến thành thú. Chỉ là chậm hơn.
Mình nghĩ đây là điều đầu tiên mà Bloodborne muốn nói: ranh giới giữa người và thú, giữa thợ săn và con mồi, mỏng hơn ta tưởng nhiều.
Cô bé ở cửa sổ
Có một chi tiết nhỏ ở đầu game mà mình nghĩ tóm tắt Bloodborne.
Ở một ngôi nhà gần đầu game, nếu bạn gõ cửa sổ, một cô bé sẽ nói chuyện với bạn qua khe cửa. Cô bé đang một mình. Mẹ cô đã đi tìm bố cô, một thợ săn, người chưa trở về từ đêm săn. Cô bé nhờ bạn tìm mẹ. Và cô đưa cho bạn một hộp nhạc, thứ mà bố cô thích nghe, để nhắc bố nhớ ra mình là ai.
Bố của cô bé là Cha Gascoigne, một trong những trùm đầu tiên của game. Ông đã gần như hoàn toàn mất trí, đang săn mọi thứ trên đường, và đang dần biến thành thú. Nếu bạn mở hộp nhạc giữa trận đấu, ông sẽ dừng lại. Ôm đầu. Nhớ ra điều gì đó. Rồi tiếp tục tấn công.
Và mẹ của cô bé? Bạn sẽ tìm thấy xác bà, gần nơi bạn đánh Gascoigne, với một chiếc trâm cài màu đỏ.
Không có đoạn phim nào giải thích chuyện gì đã xảy ra. Không có nhân vật nào kể lại. Chỉ có một hộp nhạc, một xác chết, một chiếc trâm cài. Và bạn tự ghép lại. Gascoigne, trong cơn điên, đã giết vợ mình.
Kinh dị Gothic
Nửa đầu Bloodborne là kinh dị Gothic quen thuộc. Người sói, những linh mục hóa quái vật, những con quạ khổng lồ, những ma cà rồng. Một game bắt đầu như phim Van Helsing.
Và rồi game lật bài.
Một bài viết tiếng Việt trên FPT Shop nhắc đến lời nguyền xuất phát từ nỗ lực tiếp cận những sinh vật gọi là Great Ones. Một bài trên Di Động Việt kể về học viện Byrgenwerth, nơi những học giả chia rẽ về cách tiếp cận những sinh vật ấy. Và đó là bí mật thật sự của Yharnam.
Nhiều năm trước, những học giả của Byrgenwerth khám phá những tàn tích cổ xưa bên dưới Yharnam. Và họ tìm thấy dấu vết của những sinh vật vũ trụ khổng lồ, vượt quá mọi hiểu biết của loài người. Họ tìm thấy máu của những sinh vật ấy: Máu Cổ. Thứ máu có thể chữa mọi bệnh tật.
Thầy Willem, hiệu trưởng Byrgenwerth, cảnh báo: hãy sợ Máu Cổ. Nhưng một học trò của ông không nghe. Người ấy rời Byrgenwerth, lập ra Nhà thờ Chữa lành, và bắt đầu truyền Máu Cổ cho cả thành phố.
Dịch bệnh thú hóa là kết quả.
Ở nửa sau, Bloodborne trở thành một câu chuyện của H. P. Lovecraft. Những vị thần ngoài không gian, những sinh vật vô hình bám trên các tòa nhà, những học giả phát điên vì nhìn thấy những điều không nên nhìn thấy. Một game bắt đầu như Van Helsing và kết thúc như Lovecraft.
Insight
Có một cơ chế mà mình thích nhất trong Bloodborne: Insight, Tâm nhãn.
Insight là một chỉ số đo mức độ bạn hiểu biết về những điều vượt quá hiểu biết của con người. Bạn nhận được Insight khi gặp những con trùm, khi nhìn thấy những thứ kỳ lạ, khi khám phá những bí mật của Yharnam.
Và Insight có một tác dụng kỳ lạ. Càng nhiều Insight, bạn càng thấy nhiều hơn. Theo nghĩa đen. Với Insight cao, những sinh vật khổng lồ vô hình bắt đầu hiện ra, bám trên các tòa nhà Yharnam, những cánh tay dài ngoằng, những cái đầu đầy mắt. Chúng đã luôn ở đó. Chỉ là bạn chưa đủ “hiểu” để thấy chúng.
Nhưng Insight cũng làm bạn dễ bị tổn thương hơn. Một số đòn tấn công gây điên loạn mạnh hơn nếu bạn có nhiều Insight. Biết nhiều hơn không giải thoát bạn. Nó làm bạn dễ phát điên hơn.
Mình nghĩ đó là cách hay nhất mà một trò chơi từng dùng để thể hiện chủ đề của mình bằng cơ chế. Thầy Willem của Byrgenwerth từng nói, đại ý, rằng chúng ta đang suy nghĩ ở tầng thấp nhất, và điều chúng ta cần là thêm nhiều mắt nữa. Những học giả của ông đã cấy mắt vào não mình, cầu xin được nhìn thấy. Và họ đã nhìn thấy. Và họ đã phát điên. Insight là cách Bloodborne để bạn trải qua điều ấy.
Không có khiên
Và chiến đấu trong Bloodborne buộc bạn phải tấn công.
Ở Dark Souls, khiên là một phần quan trọng của lối chơi. Bạn đỡ đòn, chờ thời cơ, phản công. Bloodborne gần như bỏ hẳn khiên. Có đúng một chiếc khiên gỗ trong game, và dòng mô tả của nó nói rằng những thợ săn hiếm khi dùng khiên, vì khiên sinh ra sự thụ động, thứ độc dược chết người nhất.
Thay vào đó, Bloodborne có hệ thống Rally. Khi bị đánh trúng, bạn mất máu. Nhưng trong vài giây ngay sau đó, nếu bạn đánh trả, bạn có thể hồi lại phần máu vừa mất. Muốn sống, bạn phải lao vào. Không lùi lại. Không chờ đợi. Như một thợ săn say máu thật sự.
Và những vũ khí “biến hình”, trick weapons, có thể chuyển đổi giữa hai dạng giữa trận đấu. Một cây gậy có gai biến thành roi. Một chiếc rìu ngắn kéo dài thành rìu cán dài. Một thanh kiếm cắm vào một khối đá khổng lồ để thành búa. Chiến đấu trong Bloodborne nhanh, hung hãn, và đẹp như một điệu nhảy.
Mình nghĩ đó là lý do Bloodborne có cảm giác khác hẳn Dark Souls. Dark Souls là về sự kiên nhẫn, về việc học hỏi, về việc sống sót. Bloodborne là về sự hung hãn, về việc say máu. Và theo một cách nào đó, đó là câu chuyện của chính game: một thợ săn càng săn nhiều, càng gần với con thú hơn.
Giấc mơ của thợ săn
Giữa những chuyến đi săn, bạn trở về Giấc mơ của Thợ săn. Một khu vườn nhỏ, yên tĩnh, đầy hoa trắng, bao quanh một ngôi nhà gỗ. Ở đó có một con búp bê sống, người giúp bạn nâng cấp sức mạnh. Và một ông già ngồi xe lăn, Gehrman, thợ săn đầu tiên.
Giấc mơ là nơi an toàn duy nhất trong Bloodborne. Nhưng dần dần, ta nhận ra rằng nó cũng là một nhà tù. Gehrman đã bị mắc kẹt trong giấc mơ ấy hàng trăm năm. Ông mệt mỏi. Và nếu bạn đến gần khi ông ngủ gật trên xe lăn, bạn sẽ nghe ông lẩm bẩm những lời của một người già đã chờ đợi quá lâu.
Ba cái kết
Bloodborne có ba cái kết.
Ở cuối game, Gehrman đề nghị giải thoát bạn khỏi giấc mơ. Nếu bạn đồng ý, ông giết bạn, và bạn tỉnh dậy ở Yharnam, khi mặt trời mọc. Đêm Săn đã kết thúc. Bạn quên hết. Đó là cái kết Yharnam Sunrise.
Nếu bạn từ chối, bạn phải đánh với Gehrman. Thắng, và bạn thay thế ông, trở thành người bị mắc kẹt trong giấc mơ, hướng dẫn những thợ săn mới. Gehrman được giải thoát. Bạn thì không.
Và nếu bạn đã tìm được ba mảnh của một thứ gọi là “dây rốn”, bạn sẽ thấy cái kết thứ ba. Sau khi đánh bại Gehrman, Moon Presence, sinh vật vũ trụ đã tạo ra giấc mơ, xuất hiện. Bạn đánh bại nó. Và bạn trở thành một Great One sơ sinh. Một sinh vật nhỏ bé, như con sên, mà con búp bê nhặt lên, ôm vào lòng.
Mình nghĩ đó là một trong những cái kết kỳ lạ và đẹp nhất trong lịch sử game. Bạn bắt đầu là một người lạ đến Yharnam để chữa bệnh. Bạn kết thúc là một vị thần sơ sinh. Con người đã vượt qua giới hạn của mình. Và cái giá là không còn là con người nữa.
Mười năm
Bloodborne ra mắt năm 2015, chỉ trên PS4, chạy ở ba mươi khung hình mỗi giây, và không ổn định lắm. Hơn mười năm sau, nó vẫn chỉ có trên PS4, vẫn ba mươi khung hình. Không có bản PC. Không có bản vá cho PS5. Không có bản làm lại.
Năm 2021, modder Lance McDonald phát hành một bản vá không chính thức giúp Bloodborne chạy sáu mươi khung hình trên PS4 Pro, và theo nhiều nguồn, Sony đã yêu cầu gỡ bỏ nó. TechRadar có một bài với tựa đề nói hộ cảm xúc của rất nhiều người: Bloodborne đang rất cần một bản tối ưu cho PS5.
Lời kết
Chín điểm. Một điểm trừ là cho ba mươi khung hình, thời gian tải lâu, và việc chỉ chơi được trên PlayStation. Nếu một ngày có bản PS5 hay PC, mình nghĩ nó sẽ thành mười.
Mình nghĩ trong các thế giới của FromSoftware, Yharnam là thế giới có không khí riêng nhất. Một thành phố Victoria đang chết dần dưới một mặt trăng đỏ. Những thợ săn say máu, những học giả cầu xin thêm mắt, những vị thần vũ trụ khao khát một đứa trẻ. Và một cô bé ở sau khung cửa sổ, chờ bố mẹ về.
Như cộng đồng vẫn nói: Fear the Old Blood. Và kiên nhẫn.
Nguồn tham khảo:
Tiếng Việt
- Bloodborne — Games.gg
- Bloodborne — Trò chơi đáng trải nghiệm với cốt truyện hấp dẫn cùng độ khó cao — FPT Shop
- Bloodborne — Tựa game nổi tiếng nhờ độ khó cao, cốt truyện hấp dẫn — Di Động Việt
Tiếng Anh
- Bloodborne — Wikipedia
- Return to Yharnam: The Transcendental Horror of Bloodborne — The Outlook
- Playing the Narrative: Bloodborne — Epilogue Gaming
- The Narrative and Worldbuilding of Bloodborne: Part 2 — The Occult Triangle Lab
- An unofficial Bloodborne patch gets the game running at 60fps — GamesRadar
- Bloodborne is in desperate need of a PS5 optimization patch — TechRadar