Dark Souls & Dark Souls III | ダークソウル | Ngọn Lửa Sắp Tàn
Phân tích — Hidetaka Miyazaki, FromSoftware, 2011 & 2016
Dark Souls (2011) và Dark Souls III (2016) — FromSoftware, đạo diễn Hidetaka Miyazaki.
Bài viết tiết lộ cốt truyện và các cái kết của Dark Souls và Dark Souls III. Phần lore là cách hiểu phổ biến của cộng đồng, nhiều chỗ vẫn còn tranh cãi.
Một câu chuyện không được kể
Câu chuyện của Dark Souls nổi tiếng là khó hiểu. Và đó là chủ ý.
Game gần như không kể gì bằng lời. Không có những đoạn phim dài giải thích thế giới. Không có nhân vật nào ngồi xuống kể cho ta nghe lịch sử. Có một đoạn phim mở đầu ngắn, vài câu thoại mơ hồ của những nhân vật ta gặp trên đường, và rồi ta bị thả vào thế giới, một mình.
Lore nằm ở những nơi khác. Trong những dòng mô tả vật phẩm, vài câu ngắn ngủi về một thanh kiếm, một chiếc nhẫn, một bộ giáp, nói về người đã từng sở hữu nó. Trong kiến trúc, những thành phố đổ nát kể lại những gì đã xảy ra với chúng. Trong vị trí của một cái xác cạnh một món đồ. Trong một bức tượng bị đập vỡ. Trong một cánh cửa bị khóa.
Cộng đồng người chơi phải ghép lại câu chuyện qua nhiều năm, trên những wiki như Fextralife, qua những bài tổng hợp, qua vô số video phân tích. Ở Việt Nam, những trang như Hiệp Sĩ Bão Táp đã viết cả loạt bài về lore Dark Souls. Và mỗi người, theo một cách nào đó, có một phiên bản câu chuyện của riêng mình.
Mình nghĩ đó là một trong những lựa chọn thiết kế táo bạo nhất trong lịch sử trò chơi điện tử. Dark Souls tin rằng người chơi đủ thông minh, đủ tò mò, để tự tìm ra câu chuyện. Và nó đúng.
Mình gộp Dark Souls (chín điểm) và Dark Souls III (mười điểm) vào một bài, vì chúng là đầu và cuối của cùng một câu chuyện. Một câu chuyện về một ngọn lửa, và về những người không dám để nó tắt.
Kỷ nguyên Cổ xưa
Trước tất cả, theo đoạn phim mở đầu của Dark Souls, thế giới là sương mù xám. Những cây cổ thụ khổng lồ. Những con rồng bất tử, da bằng đá, không thể bị giết. Không có sống, không có chết. Không có sáng, không có tối. Không có khác biệt.
Rồi Ngọn lửa Đầu tiên xuất hiện. Và cùng với nó là sự khác biệt. Nóng và lạnh. Sống và chết. Sáng và tối.
Từ bóng tối, những sinh vật tìm đến ngọn lửa, và tìm thấy những Linh hồn Chúa tể bên trong nó. Gwyn, Chúa tể Ánh sáng. Nito, Kẻ Chết Đầu tiên. Phù thủy Izalith và những đứa con gái của bà. Và một người lùn nhỏ bé, bị lãng quên, nhặt được một linh hồn khác, linh hồn của Bóng tối.
Với sức mạnh của những linh hồn ấy, Gwyn và đồng minh đánh bại loài rồng. Kỷ nguyên Lửa bắt đầu. Thời của các vị thần.
Ngọn lửa tàn dần
Nhưng lửa thì không cháy mãi.
Khi Ngọn lửa Đầu tiên bắt đầu yếu đi, Gwyn sợ. Một bài viết tiếng Việt trên Hiệp Sĩ Bão Táp mô tả nỗi sợ ấy: Gwyn lo rằng khi ngọn lửa tắt, ánh sáng sẽ tan biến, và sự sống cũng vậy. Ông sợ cái kết của thời đại mình. Sợ Kỷ nguyên Bóng tối, thời của loài người, hậu duệ của người lùn đã nhặt linh hồn Bóng tối.
Phù thủy Izalith cố tạo ra một ngọn lửa mới, để thay thế ngọn lửa đang tàn. Bà thất bại. Ngọn lửa bà tạo ra là Ngọn lửa Hỗn mang, thứ đã biến bà và những đứa con gái thành những con quỷ, và sinh ra loài quỷ trên thế giới.
Và Gwyn làm điều duy nhất ông nghĩ ra. Ông tự thiêu mình vào Ngọn lửa Đầu tiên. Linh hồn của ông, linh hồn của một vị thần, trở thành nhiên liệu cho ngọn lửa. Ông trở thành tro tàn. Nhưng Kỷ nguyên Lửa được kéo dài.
Mình nghĩ đây là hạt giống của toàn bộ bi kịch Dark Souls. Gwyn không hy sinh vì thế giới. Ông hy sinh vì ông sợ. Sợ sự thay đổi. Sợ một thời đại mà ông không còn là trung tâm. Và nỗi sợ ấy tạo ra một vòng lặp kéo dài hàng nghìn năm.
Undead
Hàng nghìn năm sau, lửa lại tàn.
Loài người bắt đầu mang một dấu hiệu, Darksign, một vòng tròn đen cháy trên da. Và họ trở thành Undead. Không chết được. Mỗi lần chết, họ sống lại. Nhưng mỗi lần sống lại, họ mất đi một chút gì đó. Ký ức. Lý trí. Nhân tính. Cho đến khi họ trở thành Hollow, những cái xác khô héo, vô hồn, lang thang mãi mãi.
Đó là cơ chế trung tâm của Dark Souls, cả về mặt câu chuyện lẫn lối chơi. Bạn là một Undead. Bạn sẽ chết. Rất nhiều lần. Mỗi lần chết, bạn sống lại ở đống lửa gần nhất. Và mỗi lần, game hỏi bạn: bạn có muốn tiếp tục không? Hay bạn sẽ bỏ cuộc, và trở thành Hollow?
Mình nghĩ đó là lý do Dark Souls khó đến vậy. Không phải để làm khó người chơi. Mà để người chơi cảm nhận được những gì nhân vật cảm nhận. Mỗi lần chết là một chút mất mát. Và lý do duy nhất để tiếp tục là ý chí của chính bạn.
Lordran
Dark Souls (2011) bắt đầu khi bạn, một Undead bị nhốt trong một nhà tù ở phương bắc. Một hiệp sĩ lạ thả chìa khóa vào ngục cho bạn. Và khi bạn tìm thấy ông lần nữa, ông đang hấp hối, và nói với bạn về một lời tiên tri: một Undead được chọn sẽ đến vùng đất của các vị thần, Lordran, rung hai chiếc chuông đánh thức, và tìm ra số phận của loài Undead.
Lordran là thế giới liên kết chặt nhất mà mình từng chơi. Từ Firelink Shrine, đống lửa trung tâm, đi đâu cũng có đường tắt quay về. Mở một cánh cửa, phát hiện ra mình đang ở ngay cạnh một nơi đã đi qua từ nhiều giờ trước. Thế giới không được chia thành những màn chơi riêng biệt. Nó là một khối thống nhất, được thiết kế như một kiến trúc khổng lồ, mỗi phần nối vào nhau.
Và trên đường đi, bạn gặp những nhân vật mà mình nghĩ ai chơi Dark Souls cũng nhớ. Solaire xứ Astora, hiệp sĩ vui tính, giơ hai tay lên trời và hô “Praise the Sun”, đang đi tìm mặt trời của riêng mình. Siegmeyer xứ Catarina, hiệp sĩ mặc bộ giáp hình củ hành, lúc nào cũng ngồi suy nghĩ trước những chướng ngại vật. Những con người nhỏ bé, đáng yêu, trong một thế giới đang chết dần. Và hầu hết họ, nếu bạn không cẩn thận, sẽ trở thành Hollow.
Hai con rắn
Có một chi tiết mà mình nghĩ là chi tiết thú vị nhất trong lore Dark Souls.
Có hai con rắn nguyên thủy. Kingseeker Frampt, con rắn khổng lồ, mặt cười nhăn nhở, sống ở Firelink Shrine, dẫn dắt bạn đi theo con đường của Gwyn: thu thập những Linh hồn Chúa tể, đến Lò lửa Đầu tiên, và tiếp lửa. Và Darkstalker Kaathe, con rắn sống trong Vực thẳm, nói với bạn một sự thật khác: Gwyn đã lừa dối loài người. Kỷ nguyên Bóng tối là thời của loài người, và Gwyn đã đánh cắp nó. Bạn không nên tiếp lửa. Bạn nên trở thành Dark Lord, chúa tể của Bóng tối.
Hai con rắn, hai lời dẫn dắt, hai con đường. Và game không bao giờ nói cho bạn biết ai đúng. Cả hai đều có thể đang lợi dụng bạn. Cả hai đều có thể đang nói dối.
Lord of Cinder
Trận cuối của Dark Souls là Gwyn.
Bạn bước vào Lò lửa Đầu tiên. Một vùng đất trắng xóa, phủ đầy tro. Và ở giữa, Gwyn. Không còn là vị thần huy hoàng của Kỷ nguyên Lửa. Chỉ còn là “Lord of Cinder”, Chúa tể Tro tàn. Một bóng ma cháy đen, già nua, tiều tụy, cầm một thanh kiếm cháy.
Và nhạc nền không phải là một bản giao hưởng hùng tráng như mọi trận đấu trùm khác. Mà là một bản piano. Buồn, chậm, cô đơn. Như một bài hát ru cho một vị thần đã chết từ lâu mà không biết mình đã chết.
Mình nghĩ đó là một trong những lựa chọn âm nhạc hay nhất trong lịch sử game. Bạn đã đi suốt cả game để đến đây. Bạn đã chiến đấu với những con quái vật khổng lồ, những hiệp sĩ huyền thoại. Và trận cuối cùng không phải là một chiến thắng vinh quang. Nó là một đám tang.
Rồi bạn chọn. Tiếp lửa: hy sinh bản thân như Gwyn, thiêu mình vào ngọn lửa, kéo dài Kỷ nguyên Lửa thêm một thời gian nữa. Hoặc để lửa tắt: bước ra khỏi Lò lửa, để ngọn lửa cuối cùng lụi tàn, và mở ra Kỷ nguyên Bóng tối.
Giữa hai phần
Rồi đến Dark Souls III (2016). Và ta biết được điều gì đã xảy ra.
Sau Gwyn, đã có rất nhiều người tiếp lửa. Những anh hùng, những vị vua, những Undead được chọn. Họ được gọi là các Lord of Cinder. Mỗi người thiêu mình vào ngọn lửa, kéo dài Kỷ nguyên Lửa thêm một chút. Và mỗi lần, ngọn lửa yếu hơn. Vòng lặp kéo dài mãi, vì không ai dám để lửa tắt.
Thế giới cuối cùng
Dark Souls III là thế giới cuối cùng. Ngọn lửa giờ gần như đã tắt. Các vương quốc từ những phần trước dồn vào nhau như tro bụi, như những mảnh vụn trôi về một điểm. Mặt trời trên trời là một vòng tròn đen, như một con mắt đã nhắm lại.
Các Lord of Cinder được đánh thức để tiếp lửa thêm lần nữa. Nhưng hầu hết đều từ chối. Họ đã thấy cái giá của việc tiếp lửa. Họ không muốn làm lại. Bạn là một Ashen One, một trong những kẻ từng thất bại khi cố tiếp lửa, giờ được gọi dậy để lôi những Lord of Cinder về ngai vàng của họ, dù họ muốn hay không.
Dark Souls III nhanh hơn, đẹp hơn, và có những trận đấu trùm hay nhất của cả series. Pontiff Sulyvahn với hai thanh kiếm, một cháy lửa, một tỏa ma thuật. Dancer of the Boreal Valley, uốn lượn như một con nhện trong bóng tối. Nameless King cưỡi rồng giữa cơn bão. Và trong phần mở rộng, Sister Friede trong thế giới tranh vẽ phủ tuyết, và Slave Knight Gael, người hiệp sĩ đi đến tận cùng của thời gian để tìm một thứ duy nhất.
Soul of Cinder
Trận cuối của Dark Souls III là Soul of Cinder. Hiện thân của tất cả những người đã từng tiếp lửa. Một bộ giáp cháy đen, chứa linh hồn của hàng trăm, hàng nghìn Lord of Cinder.
Nó chiến đấu bằng chiêu thức của tất cả những người ấy. Lúc là hiệp sĩ, lúc là pháp sư, lúc là thầy tu. Và đến giai đoạn hai, nó dùng đúng bộ chiêu của Gwyn. Và bản nhạc piano của trận Gwyn năm xưa vang lên.
Mình nghĩ đây là khoảnh khắc mà nhiều người chơi lâu năm nổi da gà nhất. Game đang nói rằng mọi thứ bắt đầu từ đây, và kết thúc ở đây. Gwyn, người đầu tiên tiếp lửa, vẫn ở trong ngọn lửa. Và bạn đang chiến đấu với ông, lần cuối cùng.
Kết thúc của Lửa
Dark Souls III có nhiều kết. Cái mình thích nhất là The End of Fire.
Bạn gọi Fire Keeper, người giữ lửa ở đền thờ, đến Lò lửa. Bạn trao cho cô ngọn lửa cuối cùng. Và cô để nó tắt.
Thế giới chìm vào bóng tối. Fire Keeper ngồi một mình trong bóng tối, và nói rằng cô mơ thấy những đốm lửa nhỏ nhảy múa trong bóng tối. Những đốm lửa của những người sẽ đến sau.
Một bài trên PopMatters có tên “The Sanctity of Endings in Dark Souls III”, sự thiêng liêng của những cái kết. Mình thấy cái tên ấy nói đúng điều cả series muốn nói. Không có gì tồn tại mãi mãi. Cố giữ nó chỉ kéo dài sự mục rữa. Gwyn sợ bóng tối, nên tạo ra một vòng lặp đau khổ hàng nghìn năm, nơi những anh hùng thiêu mình vào một ngọn lửa ngày càng yếu, và loài người mục rữa thành Hollow.
Và có lẽ điều can đảm nhất không phải là tiếp lửa. Mà là để mọi thứ kết thúc. Tin rằng sau bóng tối, sẽ có những đốm lửa mới.
Lời kết
Dark Souls: chín điểm. Thế giới liên kết chặt nhất mà mình từng chơi. Trừ điểm vì nửa sau hơi vội, những khu vực như Lost Izalith mà nhiều người còn chửi đến giờ.
Dark Souls III: mười điểm. Nhanh hơn, đẹp hơn, boss hay hơn. Và nó là một lời từ biệt. Với Gwyn, với ngọn lửa, với cả series.
Mình nghĩ Dark Souls là một trong những trò chơi quan trọng nhất từng được làm. Không phải vì nó khó. Mà vì nó tin vào người chơi. Tin rằng người chơi sẽ tìm ra câu chuyện. Tin rằng người chơi sẽ đứng dậy sau mỗi lần chết. Và tin rằng, ở cuối cùng, người chơi sẽ hiểu rằng chiến thắng thật sự không phải là đánh bại vị thần cuối cùng. Mà là dám để ngọn lửa tắt.
Praise the Sun. Rồi để nó lặn.
Nguồn tham khảo:
Tiếng Việt
- Về câu chuyện của Dark Souls — Hiệp Sĩ Bão Táp
- Dark Soul Lore (P.1) — Hiệp Sĩ Bão Táp
- Giải mã những bí mật kinh hoàng của series Dark Souls (P.1) — Gamehub
Tiếng Anh
- Dark Souls Lore — Fextralife Wiki
- Dark Souls 3 Lore — Fextralife Wiki
- The Dark Souls story so far — GamesRadar
- The Sanctity of Endings in Dark Souls III — PopMatters
- Who Is Gwyn in Dark Souls? Lord of Cinder Explained — Nexplained
- Dark Souls (video game) — Wikipedia