Về danh sách bài viết
Post 17/11/2026 8 phút đọc

Elfen Lied | エルフェンリート | Tiếng Hát Của Người Bị Ruồng Bỏ

Phân tích — Lynn Okamoto, Mamoru Kanbe, Arms, 2004

Poster Elfen Lied Elfen Lied (2004) — Arms, đạo diễn Mamoru Kanbe, dựa trên manga của Lynn Okamoto.

Bài viết tiết lộ quá khứ của Lucy và cái kết anime. Elfen Lied có bạo lực rất nặng, lạm dụng trẻ em và khỏa thân.

Ba ngôn ngữ

Elfen Lied là một anime Nhật, nhưng tên của nó là tiếng Đức, và bài hát mở đầu là tiếng Latin. Ba ngôn ngữ, và mỗi lớp nói một điều về bộ phim.

Elfenlied nghĩa là “Bài ca của yêu tinh”. Đó là tên một bài thơ của nhà thơ Đức Eduard Mörike, sau này được nhà soạn nhạc Hugo Wolf phổ thành một bài lied, thể loại ca khúc nghệ thuật Đức. Một cái tên nghe nhẹ nhàng, gần như cổ tích.

Bài hát mở đầu, Lilium, “Hoa huệ trắng”, do Kayo Konishi và Yukio Kondo viết. Lời hát lấy từ Kinh Thánh bản Latin Vulgate, gồm những đoạn trong Thánh Vịnh và thư Gia-cô-bê, cùng với bài thánh ca Ave Mundi Spes Maria. Konishi kể rằng khi học ở một trường dòng, cô đã hát thánh ca bằng tiếng Latin và thích âm thanh của ngôn ngữ ấy. Kết quả là một bài hát nghe như của một dàn hợp xướng nhà thờ.

Và phần hình ảnh của opening lấy cảm hứng rõ ràng từ tranh Gustav Klimt: những nhân vật được vẽ theo kiểu tranh của danh họa Áo, vàng, hoa văn, những tư thế ôm ấp. Klimt vẽ về tình yêu, ham muốn, và cái chết.

Một bài hát thánh ca. Một bài thơ cổ tích. Những bức tranh về tình yêu. Và rồi bộ phim bắt đầu.

Cảnh mở đầu

Elfen Lied mở đầu bằng một trong những cảnh bạo lực nhất mà anime từng làm.

Một phòng thí nghiệm bí mật trên một hòn đảo. Một cô gái trần truồng, đội một chiếc mũ sắt che kín đầu, bị xích trong một căn phòng. Cô thoát ra. Và cô đi qua hành lang, giết sạch mọi người trên đường đi. Không chạm vào ai. Những cánh tay vô hình mọc ra từ cơ thể cô, xé nát những người lính, những nhà khoa học, những nhân viên văn phòng. Máu bắn lên tường. Những cái đầu bay. Một cô thư ký đang bưng khay cà phê bị chặt đầu giữa hành lang.

Cô là Lucy, một Diclonius, giống loài đột biến có hai chiếc sừng nhỏ trên đầu và những “vector”, cánh tay vô hình có thể xé nát cơ thể người.

Ở cổng ra, một viên đạn bắn trúng chiếc mũ sắt của cô. Cô rơi xuống biển.

Mình nghĩ đó là cái bẫy đầu tiên của Elfen Lied. Ta nghe Lilium, ta thấy những bức tranh Klimt, ta chờ đợi một câu chuyện đẹp. Và ta nhận được một cuộc thảm sát. Sự tương phản ấy là chìa khóa của cả bộ phim: thánh thiện và tàn bạo, cùng lúc, trong cùng một người.

Nyu

Lucy dạt vào bờ biển ở Kamakura. Hai người trẻ, Kouta và cô em họ Yuka, tìm thấy cô. Và cô không còn là Lucy nữa.

Viên đạn đã tạo ra một nhân cách thứ hai: Nyu. Ngây thơ như một đứa trẻ sơ sinh. Không biết nói, chỉ biết lặp lại chữ “nyu”. Không biết mặc quần áo, không biết ăn bằng đũa. Nyu dính lấy Kouta, cười khi anh cười, khóc khi anh đi. Kouta và Yuka đưa cô về ngôi nhà cổ mà họ đang ở, và chăm sóc cô.

Kẻ giết hàng chục người trong một buổi sáng giờ là một cô gái ngây thơ ngồi chơi trên sàn nhà. Và ta, người xem, biết điều mà Kouta không biết: Lucy vẫn ở đâu đó bên trong.

Những người bị ruồng bỏ

Mình nghĩ Elfen Lied là câu chuyện về những người bị ruồng bỏ. Và gần như mọi nhân vật trong phim đều là một trong số đó.

Nana, một Diclonius khác, được nuôi lớn trong phòng thí nghiệm, gọi nhà nghiên cứu Kurama là “Papa”, và chịu đựng những thí nghiệm tàn nhẫn chỉ vì muốn được ông yêu thương. Nana được cử đi bắt Lucy. Và trong trận chiến, Lucy xé đứt tay chân của cô.

Mayu, một cô bé bỏ nhà ra đi vì bị cha dượng lạm dụng, trong khi mẹ cô biết mà không làm gì. Mayu sống một mình trên bãi biển với một chú chó nhỏ, cho đến khi Kouta và Yuka nhận cô về.

Bando, người lính đặc nhiệm bị Lucy làm tàn phế, mất cả mắt lẫn tay, sống chỉ để trả thù.

Mariko, một Diclonius bị nhốt trong bóng tối từ khi sinh ra, chưa bao giờ được chạm vào ai. Mariko là con gái của Kurama, và ông đã không thể giết con mình khi luật bắt ông phải làm vậy.

Ai cũng bị tổn thương. Và hầu hết đều làm tổn thương người khác. Đó là vòng tròn mà Elfen Lied vẽ ra: những người bị ruồng bỏ, những người bị đối xử như quái vật, cuối cùng trở thành quái vật.

Con chó con

Và rồi là quá khứ của Lucy.

Lucy lớn lên ở một trại mồ côi. Những đứa trẻ khác bắt nạt cô vì cặp sừng trên đầu. Cô không có bạn. Cho đến khi cô tìm thấy một chú chó con bị bỏ rơi, và lén nuôi nó.

Rồi những đứa trẻ trong trại phát hiện ra. Và chúng đánh chết con chó trước mặt cô.

Đó là lúc Lucy giết người lần đầu tiên. Những đứa trẻ ấy. Bằng những vector mà cô không biết mình có.

Mình nghĩ cảnh ấy là cảnh quan trọng nhất của Elfen Lied. Nó không biện minh cho những gì Lucy đã làm. Nhưng nó cho ta thấy cô bắt đầu từ đâu. Một đứa trẻ bị ruồng bỏ, chỉ có một thứ để yêu, và thứ ấy bị lấy đi một cách tàn nhẫn. Một bài review tiếng Anh nhận xét rằng Lucy không đơn thuần là kẻ ác mà là một nhân vật bi kịch, với thói bạo lực đến từ cả bản tính lẫn việc bị lạm dụng. Mình đồng ý. Elfen Lied đặt ra câu hỏi: Lucy là một con quái vật bẩm sinh, hay một con quái vật được tạo ra?

Kouta

Và có Kouta.

Kouta là nhân vật bị chê nhiều nhất của Elfen Lied, và mình hiểu vì sao. Anh hiền lành đến mức nhạt nhòa, không làm gì nhiều, chỉ phản ứng với những gì xảy ra quanh mình. Nhưng Kouta có một bí mật mà chính anh không biết.

Nhiều năm trước, khi còn nhỏ, Kouta đã gặp một cô bé có sừng. Họ chơi với nhau một mùa hè. Cô bé ấy là Lucy. Kouta là người đầu tiên đối xử tốt với cô. Và một sự hiểu lầm nhỏ, một lời nói dối vô hại của Kouta, đã khiến Lucy cảm thấy bị phản bội.

Lucy đã giết cha và em gái của Kouta. Ngay trước mắt anh.

Kouta không nhớ. Ký ức ấy quá đau đớn, và anh đã chôn vùi nó. Anh không biết rằng cô gái ngây thơ mà anh đang chăm sóc, Nyu, chính là người đã giết gia đình mình.

Mình nghĩ đây là bi kịch thật sự của Elfen Lied. Lucy đã giết hàng chục người, nhưng người duy nhất cô thật sự yêu là Kouta. Và cô đã lấy đi của anh những người anh yêu nhất. Và khi anh nhớ lại, câu hỏi không còn là cô có phải quái vật không. Mà là anh có thể tha thứ cho cô không.

Lilium

Mình quay lại với bài hát.

Lilium là một trong những bài opening anime ám ảnh nhất từng được làm. Một bài nghiên cứu học thuật của Đại học Milano gọi nó là một trong những bài hát anime nổi tiếng và mang tính biểu tượng nhất của hai mươi năm qua. Và mình nghĩ lý do không chỉ là giai điệu. Mà là việc nó được đặt ở đầu một bộ anime như vậy.

Lời của Lilium nói về sự cứu rỗi, về lòng thương xót, về Đức Mẹ là hy vọng của thế gian. Những lời cầu nguyện cổ xưa, của những người cầu xin được tha thứ. Và mỗi tập phim, ta nghe những lời ấy, rồi xem những gì Lucy làm.

Mình nghĩ Lilium là lời cầu nguyện cho Lucy. Cho tất cả những người bị ruồng bỏ trong Elfen Lied. Một lời cầu xin rằng ngay cả những người đã làm những điều không thể tha thứ, cũng có thể được thương xót.

Cái kết

Anime năm 2004 có mười ba tập, và cái kết của nó rẽ khỏi manga, vì khi ấy Lynn Okamoto chưa viết xong truyện.

Mình sẽ không kể chi tiết. Chỉ nói rằng Kouta, khi nhớ lại tất cả, phải đối mặt với Lucy. Và cái kết là một trong những cái kết mơ hồ nhất mà mình từng xem. Một chiếc đồng hồ. Một bóng người ở cổng. Và ta không biết đó là ai.

Lời kết

Chín điểm. Elfen Lied có nhiều chỗ đáng chê. Fan service quá nhiều, đôi khi đặt cạnh những cảnh bạo lực một cách khó chịu. Những cảnh bạo lực đôi khi chỉ để gây sốc. CBR từng viết rằng Elfen Lied, bộ anime “gai góc nhất” một thời, đã không giữ được giá trị theo thời gian. Và có những bài review cho rằng phim cố tỏ ra sâu sắc nhưng chỉ chạm đến các chủ đề một cách hời hợt.

Mình hiểu những lời chê ấy, và đồng ý với nhiều điều. Nhưng Elfen Lied cũng có những khoảnh khắc mà mình không nghĩ anime khác làm được. Một con quái vật giết hàng chục người, và ta vẫn khóc cho cô ấy. Không phải vì ta tha thứ cho cô. Mà vì ta hiểu cô bắt đầu từ đâu: một đứa trẻ có sừng, trong một trại mồ côi, ôm một chú chó con.


Nguồn tham khảo:

Tiếng Việt

Mình đã tìm nhưng chưa thấy bài phân tích tiếng Việt nào về Elfen Lied để dẫn. Nếu bạn biết, hãy để lại cho mình.

Tiếng Anh