Millennium Actress | 千年女優 | Vai Diễn Ngàn Năm

Anime Film: Millennium Actress 千年女優 Vai Diễn Ngàn Năm Đạo diễn: Satoshi Kon Studio: Madhouse Seiyuu: Miyoko Shoji (Chiyoko già), Mami Koyama (Chiyoko trưởng thành), Fumiko Orikasa (Chiyoko trẻ), Shozo Iizuka (Genya) Năm phát hành: 2001 Thời lượng: 87 phút Quốc gia: Nhật Bản Thể loại: Animation, Drama, Fantasy, Romance

MILLENNIUM ACTRESS – VAI DIỄN NGÀN NĂM LINK WEBSITE https://ar2dteam.blogspot.com/ Đạo diễn: Satoshi Kon Tag: Drama, romance [Spoiler alert] “Vai diễn ngàn năm” nếu tóm tắt theo kiểu ngắn gọn thì bộ phim này đơn thuần là về cuộc trò chuyện giữa nhà làm phim tài liệu – Genya – và nữ minh tinh tài ba nhưng đã qua thời – Chiyoko – về sự nghiệp diễn xuất và hành trình tìm kiếm chàng trai mà bà đã yêu từ cái thuở còn 16 tuổi cho đến tận lúc bây giờ. Chính xác, cái nội dung tóm gọn của nó chỉ là như vậy, cũng gọi là ổn với cái kiểu thể loại như “slice of life”, nhưng làm sao một bộ phim với nội dung như thế có thể giữ chân khán giả trong cả 87 phút chiếu (cũng không gọi là quá dài, nhưng nếu làm không khéo thì với nội dung thế này thì dám coi xong 30 phút đầu là mọi người ngủ ngon mơ đẹp rồi). Nhưng Satoshi đã không để khán giả có cơ hội đó bởi cái cách kể, sắp xếp tình huống độc nhất vô nhị của ông: lúc thật lúc ảo đan xen, hòa trộn với nhau đến mức không còn một chút ranh giới nào giữa hai thứ ấy. Ai đã xem “Paprika” của Satoshi, chắc cũng không còn lạ gì phong cách này của ông nữa. Nếu trong “Paprika”, hai yếu tố lúc đầu tưởng như tách biệt nhưng sau đó hòa lẫn với nhau là “giấc mơ” và “hiện thật” thì trong “Vai diễn ngàn năm”, đó là “cuộc sống thật” và “các vai diễn” của Chiyoko. Mới phút trước thôi, đây là câu chuyện về cô bé 16 tuổi Chiyoko mới chớm đem lòng yêu cái người họa sĩ bị truy nã, rồi cô đang chạy đi tìm người ấy, thì phút sau, cái hình ảnh cô bé vừa chạy ra ga tàu vừa khóc nói “Em sẽ tìm anh” lại là hình ảnh từ bộ phim đầu tiên của người diễn viên. Vậy đó, cảnh chuyển từ đời thật sang phim một cách ngon lành và mượt đến thế đó, đến độ mà cái anh chàng trợ lý đạo diễn cũng phải mắt tròn mắt dẹt hét lên “Cái gì!? Chuyển sang phim từ hồi nào vậy???” – Đây chắc cũng là tiếng hét ngạc nhiên của rất nhiều người đang xem phim lúc ấy. Nếu Chiyoko đã dùng sự nghiệp diễn xuất của mình để có thể đi khắp nơi tìm người họa sĩ, thì Satoshi lại mượn tiếp những tình tiết trong vai diễn của Chiyoko để gián tiếp kể về cuộc hành trình ấy của bà. Đó có thể là những câu chuyện đặt trong những bối cảnh giả tưởng ở thời đại khác nhau: Chiyoko lúc là công chúa, lúc là chiến binh, geisha, y tá,… nhưng qua đó, ta lại thấy những chi tiết “thật” về cuộc tìm kiếm của Chiyoko, như: cô đã gặp con người ấy một lần nữa, bị nghi ngờ che giấu tội phạm, bị bắt giữ,…Cũng nhờ cái việc kèm những mảnh “thật” trong “ảo” thế này mà Satoshi giữ được cho mạch phim nhanh, luôn tiến tới, cũng như giữ khán giả trong cái nhịp điệu phim của mình và tạo cho họ ấn tượng về cuộc đời Chiyoko, không bỏ sót một phần nào của cuộc đời bà, bởi những chi tiết ấy không còn được dâng ra sẵn nữa, mà người xem phải tự chú ý, chắt lọc lại thông tin qua từng vai diễn của Chiyoko. Vai diễn còn phản ánh nội tâm của người minh tinh, nếu trong cái thời kì chiến tranh (cũng là lúc Chiyoko mới còn là một thiếu nữ đôi mươi) thì toàn bộ những vai diễn của cô đều là về một cô gái trẻ đang rạo rực, mãi chạy đi tìm bóng dáng người yêu. Thì tới thời hòa bình lặp lại, khi Chiyoko đã trưởng thành hơn, những vai diễn của cô cũng ngưng lại cuộc tìm kiếm của mình, vai diễn của cô trong vòng tay một người đàn ông khác, đối mặt với cái hối thúc lấy chồng của người mẹ… Chiyoko vẫn giữ người họa sĩ ấy trong lòng, nhưng cô đã chuyển từ cuộc tìm kiếm sang chờ đợi và đến khi Chiyoko từ bỏ sự nghiệp diễn xuất cũng là lúc bà quyết định dừng sự chờ đợi của mình lại. Mặc dù vậy, có đôi lúc, bà để cho cái tình cảm này ngủ yên, nhưng rồi nó luôn thức giấc, luôn trở lại, như việc bà xem cái chết cũng chỉ là một cuộc hành trình không khứ hồi để tiếp tục tìm lại người con trai ấy thôi. Về cái tình cảm này của bà thì mình không hiểu được, không thể hiểu việc vì một con người mà đến cả khuôn mặt mình cũng đã quên lại có thể khiến mình mãi theo đuổi thế được, nhưng dù thế, cái tình cảm ấy cũng đã khiến mình chăm chú từng đoạn phim một để mong chờ một cuộc đoàn tụ hay chi ít là thông tin của người họa sĩ, nó cũng khiến mình tiếc nuối, day dứt cho Chiyoko khi bà cứ phải chạy theo một hình bóng trong cả cuộc đời, cuộc hành trình của bà đẹp và buồn đến nao lòng. Một cái hay nữa trong phim là về phía người được nghe kể chuyện – Genya và người trợ lý – Ida. Bình thường, vai trò của họ sẽ chỉ là ngồi im và nghe về câu chuyện thôi, nhưng ở đây, người nghe kể trở thành luôn kẻ có mặt trong câu chuyện, góp phần vào câu chuyện. Nó cũng dễ hiểu thôi, vì Genya vốn đến gặp Chiyoko không phải với tư cách một đạo diễn mà là một fan hâm mộ cuồng nhiệt của bà kể từ lúc bà bước chân vào sự nghiệp, ông nghiền ngẫm từng thước phim của Chiyoko nên chẳng quá khó để Genya tiếp lời bà khi kể về các vai diễn, ông luôn xuất hiện trong lời kể với tư cách một người bảo vệ Chiyoko hết lòng, luôn ủng hộ con đường mà bà đi - đây cũng chính là con người thật của Genya, một con người chỉ luôn đứng từ xa quan sát người mình yêu, luôn sẵn lòng giúp đỡ nhưng lại không dám bày tỏ lòng mình. Điểm đặc biệt và thú vị nữa trong câu chuyện nhập vai là khi cả Genya và Chiyoko đều chú tâm vào vai diễn, thì người trợ lý của ông, Ida, ban đầu bị khớp hoàn toàn với hành động của hai con người này. Anh ta cứ há hốc mồm kinh ngạc hết lần này tới lần khác “Chuyển sang cảnh phim từ hồi nào vậy?”, “Sếp! Sếp bày trò gì thế?”. Nhưng rồi, từ cái kiểu “wtf, cái gì mới diễn ra vậy nè!?” người trợ lý dần quen với cái mạch truyện do Genya và Chiyoko sắp đặt, nên anh từ ngạc nhiên sang chờ đợi, thích thú, coi xem sếp mình sắp tới sẽ hóa thân vào nhân vật gì để giải cứu Chiyoko đây, thậm chí còn bắt được mạch truyện nhanh hơn sếp mình. Đã vậy, trong những phân cảnh phim của Chiyoko, người trợ lý ấy cũng lia máy quay phim theo hướng chạy, hành động của cô như đúng rồi, nó làm ta cảm thấy tin rằng Genya và Ida thật sự đã ở trong những khung cảnh ấy, thật sự được nhìn thấy câu chuyện của Chiyoko bằng tất cả các giác quan của mình chứ không chỉ đơn thuần là ngồi nghe bà kể chuyện trong căn phòng khách. Nếu Chiyoko và Genya đóng vai trò như người kể - người nghe/người trợ diễn để toàn bộ câu chuyện trong “Vai diễn ngàn năm” được diễn ra, thì người trợ lý (dù chỉ là cầm máy quay và lâu lâu chèn một câu nói vào) cũng giữ một vai trò quan trọng không thể thiếu đi trong phim, đó là truyền tải cảm xúc và gắn kết khán giả thật sự đang ngồi xem với toàn bộ câu chuyện phim. Nếu không có cậu ta, thì toàn bộ câu chuyện Chiyoko trên dù có hay thế nào thì vẫn như một câu chuyện riêng chỉ hai người là Genya và Chiyoko hiểu được thôi, chứ hoàn toàn lạc lõng với khán giả bên ngoài màn hình. “Vai diễn ngàn năm” của Satoshi Kon có thể nói là một bộ phim tình cảm, không phải kiểu lãng mạn mà là kiểu bền bỉ, kiên trì khiến người ta phải thán phục, Chiyoko không chỉ là đi tìm lại con người năm xưa mà còn là tìm lại những hoài niệm, tiếc nuối về cái giấc mơ thuở đôi mươi về một vùng đất phủ đầy tuyết trắng. Mà kể cả bạn không phải là fan của một bộ phim tình cảm thì “Vai diễn ngàn năm” vẫn có thể khiến bạn ngồi từ đầu đến cuối không rời bởi cái cách dẫn chuyện kì lạ, thực ảo lẫn lộn vào nhau của Satoshi Kon bởi nó tạo ra được sự tò mò, hiếu kì tột đỉnh nơi người xem. Ngoài ra, toàn bộ những sự kiện, nhân vật trong đây, dù lớn hay nhỏ đều góp một phần nhất định trong việc xậy dựng phim, không có một chút dư thừa nào cả, nó khiến mạch phim luôn trôi chảy, không lê thê, dài dòng, nên cà 87 phút của bộ phim đều có cái giá trị của chính nó, xem nó thật không phí thời gian một chút nào.